Uyku Felcinin Belirtileri Nelerdir ?

Uyku Felcinin Belirtileri Nelerdir ?, OkuGit.Com - Tarih, Güncel, Kadın, Sağlık, Moda Bilgileri Genel Bloğu

UYKU FELCİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Günlük yaşantımızda stresli ve bir o kadar da yorucu işler peşinde koşarız. Bedenin dinlenmesi ve kendini yeni bir güne hazırlaması ancak kaliteli bir uyku düzeni ile gerçekleşir. Son zamanlarda uyku bozuklukları ve problemleri ile karşılaşan bireyler ‘’uyku felci’’ sorununu sık sık yaşamaktadırlar.

Uyku felci; Kişi uyuduktan ve uyandıktan sonra bilincinin açık olduğu ve hareket kısıtlılığının yaşandığı bir uyku durum bozukluğudur. Halk arasında bilinen adı karabasandır. Bu problemi yaşayan kişiler aynı durumu yaşamaktan kaçınmak için uyumamayı tercih ederler. Sık sık halüsinasyon görerek, uykuda nefes kesilmesi durumları yaşarlar.

Hemen hemen her insanın bir kez başına gelinen bu durum kronik bir hal aldığı zaman kişinin yaşam kalitesini oldukça düşürmektedir. Çoğunlukla madde bağımlısı olan kişilerde, uzun süre sırt üstü yatanlarda, yoğun strese maruz kalmış kişilerde, depresyon, panik atak ve anksiyete gibi psikolojik rahatsızlıkları olan bireylerde görülme olasılığı fazladır.

Tıptaki adı Narkolepsi olarak bilinen uyku bozukluğu yaşayan kişiler günlük hayata adım uydurmakta zorlanırlar.

UYKU FELCİ NASIL OLUR?

Uyku felcinin nasıl meydana geldiği, nasıl ortaya çıktığı merak edilen konular arasında yer alıyor. Kişi uykuya daldığında ve uyuduğu sırada beyninde birtakım değişiklikler meydana gelir. Bu değişiklikler REM- no REM uykusundan oluşuyor. Her birinin evresi tam olarak 90 dakika sürmektedir. Biri bittiğinde diğerinin görevi devreye girmektedir.

Uyku felcinin gerçekleştiği zaman ise REM uykusunda meydana gelmektedir. Uyku felci sırasında kaslar kaskatı kesilir. Beyin bu noktada uyanarak bedeni kontrol eder fakat kaslar hala kasılı bir şekilde kalır ve kişi asla hareket edemez.

Karabasan çöktü tabiri de buradan ortaya çıkmıştır. Uyanan beyin, vücudun hareket etmediğini gözlemlediğinde üzerinde birisi oturuyormuşçasına bir hal alır. Kaslar bu noktada uyku modundadır. Üzerine çöken bir nesne ya da varlık söz konusu değildir. Bu yaşanılan uyku felcinin süresi kişiden kişiye farklılık gösterir. Bazen saniyeler sürse de, bazen de 3-5 dakika arasında seyretmesi de mümkündür.

Uyku felci ve narkolepsi arasında sıkı bir bağ vardır. Narkolepsisi olan bireyler günlük işlerde zorlanarak aniden uyku moduna geçerek uyurlar. Bu durumda kişiyi günlük yaşamında zora sokmaktadır. Narkolepsisi olan kişilerin uyku felcini yaşaması mümkün olmaktadır. Belirtileri arasında gösterilen uyku felci, bu kişilerde sık sık görülür. İki durumun arasındaki en belirgin fark ise uyku felcinin uyandıktan sonra devam etmesi, narkolepsinin ise uyku sırasında meydana gelmesi durumudur.

UYKU FELCİNİN NEDENLERİ NELERDİR?

Günlük iş stresine aşırı maruz kalanlarda, panik bozuklukları olanlar, anti-depresan ilaçları alanlar, gece vardiyasında çalışan kişilerde görülme olasılığının yüksek olduğu uyku felcinin yaşanma sebebinin tek nedeni uyku düzensizliğidir.

Gece uykumuzda koşmalı, atlamalı, uçmalı vb. hareket içeren rüyalarda uyurken bu hareketleri yapmamak için kaslarımız aslında bizi koruma görevi görürler ve hareketsiz kalmamızı sağlarlar. Bu durum içerisinde uyuması gereken beyin bir anda uyanır ve kaslar uykudadır. Bu felç halini kişi kendinde gözlemler ve büyük bir paniğe kapılsa da asla hareket edemez. Neden yaşandığı tam olarak bilinemese de uyku bozuklukları olan kişilerde, strese çok maruz kalınan dönemlerde sık sık yaşanması stres nedenli olabileceğini açıklamaktadır. İlaç kullanan kişilerde yan etkilerinin olabileceği söylenir. Nedenleri arasında uykuda yatılan pozisyonun sebep olabileceği ve gece ağır yenen yemek ardından meydana geleceği bilinmektedir.

Uyku felcini yaşamamak için veya sebeplerini en aza indirmek için bazı noktalara dikkat etmek gerekir. Uykunun uyulacağı yerin mutlaka karanlık olması gerekir. Işıklı olan bir ortamda uyumak uyku kalitesini düşürebileceği gibi uyku felcini de tetiklemiş olacaktır.

Uyku kalitesi için düzenli uyku şarttır. Günde en az 7-8 saat uyku uyunması gerekir. Bu saatten az uykusu olan kişilerde uyku felci ve daha birçok bozukluğun meydana gelmesi kaçınılmaz olmaktadır. Düzenli ve kaliteli bir uyku bütün problemlerin önüne geçmektedir.

Uyku felci yaşayan kişilerde halüsinasyon görme olasılığı yüksektir. Her bireyde olması durumu söz konusu değildir. Bazı durum ve kişilerde uyku felcinde uçtuğunu hissetme ve tavana doğru yükseldiğini hissetme gibi durumlar yaşanması mümkündür. Buna neden olan durum ise orta beynin uyku felci sırasında tetikte ve baskın olarak olması halidir.

UYKU FELCİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Uyku felcinin en temel belirtisi kas katılığı ve hareketsizliğidir. Uykuya daldıktan kısa bir süre sonra kendini belirtir. Kişi uykudadır ve beyin uyanıktır, kaslar asla hareket edemez bu belli bir süre sonra sona erer ve kişi tamamen uyanmış olur. Ya da dışarıdan bir seslenme ve dürtü ile de kişi kendine gelebilmektedir.

Uyku felci sırasında kişi 3 faklı çeşit olan halüsinasyona maruz kalır. Bunlardan ilki;

  • Davetsiz misafir halüsinasyonlar; Uykunun uyuduğu ortamda farklı bir kişinin varlığı söz konusudur. Odada var olan tehlikeli kişi, bireyi strese sokar.
  • Göğüs basıncı halüsinasyonları; Kişi uyku felci esnasında derin nefes alamaz ve birinin onu boğduğunu düşünür. Davetsiz misafir halüsinasyonun tetiklenmesi ile ortaya çıkar ve karabasanın kişiyi boğduğu düşüncesi oluşur.
  • Motor halüsinasyonları; Uçma, koşma, atlama vb. hareket içeren rüyalar esnasında kişi gerçekten uçtuğunu düşünür. %90 korku ile ilişkili olan bu halüsinasyonlar kişiyi rahatsız ederek yaşam kalitelerini düşürmektedir.

Uyku felcinin belirtileri farklılık göstererek belirli alt temellerle ilişkilendirilmektedir;

  • Uyku apnesi; Uyku apnesi olan kişilerin uyku felci yaşama oranı daha yüksektir. Bu sebeple var olan uyku bozukluğunu tedavi etmek gerekir.
  • Bacak krampları; Geceleri bacak kramplarının artması olası durumlardır. Krampları artan kişilerin uyku felci yaşaması daha fazladır.
  • Gündüz uyku eğilimi; Gündüzleri uyku eğilimi olan kişilerin gece uykusunu uyumaması durumunda uyku felcinin ortaya çıkması mümkündür. Vardiyalı çalışan kişilerin özellikle yaşadığı bu durum, uykusuz kalma ve uyku düzeni bozukluğu nedeniyle yaşanmaktadır.
  • Psikolojik rahatsızlıklar; Psikolojik rahatsızlığı olan; panik bozukluk, anksiyete, depresyon gibi hastalıkları yaşayan kişilerin uyku felcini yaşaması daha fazladır. Ağır travma, yaralanma, boşanma, cinsel istismar, alkol bağımlılığı vb. durumlardan sonra meydana gelen bu hastalıklar tetikleyici unsurlardır.
  • Genetik; Aile geçmişinde var olan uyku felci durumu kişiyi yatkınlık noktasında tutar. Bazı hayal dünyası çok gelişmiş kişilerin uyku felci problemi yaşamaları mümkündür.

UYKU FELCİNİN TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?

Yaşanılan bu zor durumda yapılması gereken tek şey bir uzmandan yardım almak olacaktır. Uyku felcinin tedavisinde doktor kişinin öyküsünü, yaşadığı bulguları değerlendirerek kişiye bazı testler uygular. Kişi uyku laboratuarında EEG’si izlenerek tam teşhis konmaya çalışılır.

Beyin dalgaları incelenerek bir ya da birden fazla uyku problemi var mı araştırılır. Eğer bir tek uyku bozukluğu mevcut ise uygun ilaç tedavisi uygulanarak uyku problemi düzenlenme amaçlanır. Depresyona maruz kalarak çeşitli psikolojik hastalıkları yaşayan kişilerde uyku felci ve bozuklukların görüle olasılığı daha fazladır. Altta yatan çatışmanın antidepresan kullanımı ve uyku düzenleyici ilaçlar ile tedavi edilmesi amaçlanır.

Doktor önerisi ile alınan ilaçlarda REM döngüsünü bozmayan ve uyku problemini destekleyici olarak uygulanan tedavide kişiden kişiye farklılık gösterir.

Bu durumlara ek olarak uyku felcinin tedavisine katkı sağlamanız adına yapılması gereken önemli huşular ise şöyle;

  • Stresinizi mutlaka yönetin ve o şekilde uykuya dalmaya çalışın. Ilık bir duş almak bu durumu rahatlatacaktır.
  • Yatış pozisyonlarınıza her zaman dikkat edin. Sağ tarafınıza doğru yatmaya özen gösterin, dinimizin de tavsiyesi bu yöndedir.
  • Uyku felci esansında mümkün olduğunca bacak kaslarınızı hareket ettirmeye çalışın, hareket etmeye çalışmak uyku felcinden sizi uyandıracaktır.
  • Gece yemeklerini ortadan kaldırın. Gece yemek yenip yatıldığı zaman mide rahatsız olarak uyku felcine ve başka çeşit sıkıntılara mahal vermiş olacaksınız.

 

(Visited 42 times, 1 visits today)
Mehmet BARIN

Mehmet BARIN

Yorum Yazabilirsiniz

%d blogcu bunu beğendi: